Przeniesienie własności nieruchomości w zamian za zaległości podatkowe

Zespół ECDDP pragnie poinformować, że w 11.05.2017 r. został wydany wyrok TSUE w sprawie C-36/16 Minister Finansów przeciwko Posnania Investment SA. Sprawa dotyczyła polskiej spółki Posnania (podatnika VAT) prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami. Spółka ta zawarła w 2013 r. umowę z gminą, na podstawie której przeniosła  na rzecz gminy własność niezabudowanej nieruchomości gruntowej w zamian za zaległości podatkowe (zgodnie z art. 66 Ordynacji podatkowej). Z uwagi na wątpliwości związane z badanym zagadaniem, NSA zwrócił się z pytaniem prejudycjalnym do TSUE, czy przeniesienie własności nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa lub też gminy, powiatu, województwa w celu uregulowania zaległości podatkowych stanowi odpłatną dostawę towarów z punktu widzenia podatku VAT.

Odnosząc się do przedstawionego problemu, TSUE uznał jednak, że obowiązek zapłaty na rzecz organu podatkowego, spoczywający na podatniku jako dłużniku z tytułu zobowiązania podatkowego ma charakter jednostronny. Zapłata zaległości podatkowej (czy też uregulowanie jej poprzez przeniesienie własności nieruchomości) powoduje jedynie wygaśnięcie tejże zaległości z mocy prawa. Podatek jest bowiem obowiązkowym świadczeniem pieniężnym. W związku z jego zapłatą nie dochodzi zaś do wzajemnej wymiany świadczeń pomiędzy podatnikiem a władzą publiczną (Skarbem Państwa czy też jednostką samorządu terytorialnego). I zatem, przeniesienie własności nieruchomości w zamian za zaległości podatkowe nie stanowi czynności odpłatnej na gruncie podatku VAT (odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Zdaniem TSUE, transakcja ta stanowi jednak nieodpłatne przeniesienie prawa do rozporządzania towarem do celów innych niż działalność gospodarcza. Jeżeli więc podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu nieruchomości, to późniejsze nieodpłatne przekazanie tej nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego dla uregulowania zaległości podatkowych podlega opodatkowaniu VAT (zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT).